Haber Doruk

Türkiye gibi ülkelerde kredi almak kolay bir iş değildir ve özellikle 5 yıldan uzun kredi almak risklidir

Günümüzde bazı bankalar masrafları ‘Sabit’ tutmaktadırlar; ancak bu masrafların neler olduğu ve başka hiçbir ad altında ‘Masraf alınmayacağı’nın sözleşmede yazılı olmasına mutlaka dikkat etmeli ve matbu sözleşmelerde bu bilgiler yoksa da, bizler bu sözleşme içeriklerine mutlaka ‘Müdahil’ olmalı, sözleşme içeriklerine eklemeliyiz.

Karar vermeden önce hesabını iyi yapın

Konut satın almak, yaşamımızın en önemli kararlardan biridir. Bilindiği gibi son bir yılda kredi çekip kredisini ödeyemeyen bireysel müşteriler ev, bina ve tarlalarından oldular.  İnsanlar bu konutları almak üzere elindeki birikimleri peşinat olarak verip konut kredisi almak için bankalara koştu. Bankalar konuta ipotek koyup geri kalan parayı verdi. Bazıları hayalindeki evlere taşındı, bazıları da kısa zamanda taşınacak eve beklemeye konuldu. Buraya kadar bir sorun yok. Ancak 2008 son çeyrekte dünyayı saran küresel kriz tüm bu hayalleri alt üstü etti. Bazı çalışanlar işten çıkarıldı böylece bankalardan almış oldukları konut kredisini ödeyemeyecek duruma geldi. Evdeki hesap çarşıdakine uymadı. 2009'da dünyada olduğu gibi Türkiye’deki tüm kesimleri etkiledi. 

Konut satın almak kolay değildir ve yaşamda çoğu kez bir veya birkaç defa yapılabilecek pahalı bir iştir; bunun için çoğu kez konut almak için krediye ihtiyaç duymaktayız. Oysa Türkiye gibi ülkelerde kredi almak kolay bir iş değildir ve özellikle 5 yıldan uzun kredi almak risklidir. Bu nedenle özellikle konut kredisi almadan önce çok iyi düşünmeliyiz. Yukarda belirttiğimiz özellikleri haiz  konutu satın almaya karar verdikten sonra, bütçemizi çok yi belirlemeliyiz ve kredi almak için de sıkı bir araştırma - karşılaştırma yapmalıyız. Bunun için öncelikle; ‘Bütçemizi’ gözden geçirmeliyiz. Gelecekteki nakit akışımızı ipotek altına almayacak bir ödeme biçimini seçmeliyiz. Daha sonra, konuta  ayıracağımız bütçenin miktarının ne kadar olacağına karar vermeliyiz. Konut fiyatının yarısını veya yarısına yakın bir kısmını peşin ödemeye dikkat ederken, kredi kullanmak için faiz-masraf ve ödeme koşullarını iyice öğrenmeliyiz. Bütçemize  en uygun krediyi bulmak için de istediğimiz kredi hakkında her türlü bilgiyi detaylı olarak edinmeli, elde edilen bilgiler birbiriyle karşılaştırılmalı ve üzerinde iyice düşündükten, bilenlere sorulduktan sonra,  acele etmeden karar verilmelidir.

Sigorta yaptırmak zorunlu değil

Yaşadığımız süreçte, konut kredilerinde bir yandan faizlerin düştüğü bir yandan da düşük faizlerin vadelerinin uzadığı haberler son günlerde görmeye başladık. Bu haberlerde, yüzde 1'in altına düşen faizlerin sanki 3 yıl veya 5 yıl gibi uzayacağı izlenimi vardır; oysa ilk birinci yıl yüzde 1'in altına düşen faizler; ikinci yıl biraz daha yükselerek, üçüncü yıl biraz daha yükselerek devam ediyor. Bu bağlamda, araştırma yaparken yalnızca ilk bir yıllık değil; izleyen diğer yıllarda da  faizin ne kadar olacağını sorgulamalıyız ve sözleşmelerde bu bilgilerin mutlaka yazılmasına dikkat etmeliyiz. Ancak çok önemli bir sorgulama da ‘Masraf’ için yapılmalıdır. Komisyon- masrafları kalem, kalem sorguladıktan sonra ve faizle birlikte değerlendirmeliyiz. Günümüzde bazı bankalar masrafları ‘Sabit’ tutmaktadırlar; ancak bu masrafların neler olduğu ve başka hiçbir ad altında ‘Masraf alınmayacağı’nın sözleşmede yazılı olmasına mutlaka dikkat etmeli ve matbu sözleşmelerde bu bilgiler yoksa da, bizler bu sözleşme içeriklerine mutlaka ‘Müdahil’ olmalı, sözleşme içeriklerine eklemeliyiz. Konut kredileri, ipoteğe dayalı oldukları için ‘Sigorta’ yaptırmanın zorunlu olmadığı, isteğe bağlı olduğu da unutulmamalıdır. Ayrıca istediğimiz yere sigorta yaptırarak, olabilecek riskleri önceden hesaba katarak küçük primler olarak ödeyerek  kendimizi ve ailemizi teminat altına almanızdır.

Bilindiği gibi konut kredilerinde, faizler ‘Sabit’ veya ‘Değişken’ olabilir. Türkiye gibi ülkelerde değişken faizle kredi almak, çok büyük risktir. Önerimiz, kredilerin tümünün ‘Sabit Faizle’ alınmasıdır. Kredilerde faizler düşse bile zaten yeniden yapılandırmada ‘Masraf’ adı altında alınan paralar, düşen faizin etkisini bitirmekte veya azaltmaktadır. Aynı zamanda konu kredilerinde, borcun tamamı önceden ödenmek istendiğinde belli bir oranda ‘Ceza uygulanacağı’ da unutulmamalıdır.

Haciz sayısı hızla arttı

İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın (İSMMMO) bankaların internet sitelerinde ilan ettikleri satılık gayri menkullerden yola çıkarak hazırladığı rapora göre;2008 Haziran ayında toplam 1100 olan hacizli gayrimenkul sayısı 2009 yılının Mayıs ayında 2 bin 477'ye ulaşmış bulunuyor. Bina hacizlerinde kredi kullananlar hacizle karşı karşıya gelerek evlerinden oldular. Kredi borçlarını ödemedikleri için Bankalar, evlere el koydu; böylece bina,mesken, tarla ve diğer mallar olmak üzere toplam bin 745 kişinin malına el konmuş oldu. Bu nedenle, bu kadar önemli bir konuda, konut satın alırken çok iyi düşünmeliyiz; bunun için  özellikle bütçemizi gözden geçirmeli, sonu çok daha kötü olabilecek kararları vermemeliyiz. Bu bağlamda; her  şeyden önce konutların ekonomik ömrünün yaklaşık 50 yıl olduğunu düşünerek :  ‘çok yaşlı olmayan’, ‘depreme dayanıklı olan’, ‘inşaat kalitesi standartlara uygun olan, ‘yapı projesi olan’, ‘ zemin etüdü yapılmış olan’, ‘deprem yönetmeliğine uygun yapılan’, ‘denetlenen’, ‘ruhsatı ve kullanım izni bulunan’ projeye uygun inşa edilen konutları tercih etmeliyiz.

Konut kredisini geri ödemeyen müşterilerinin hacizlere başı dertte

Son bir yılda bankaların avukatları haciz kararlarını tapu dairelerine götürüp kütüğe işletmeye başladılar. Tapu dairelerinde alım satım işlemleri yüzünden yaşanan iş yoğunluğu yerini haciz işlemlerine bıraktı. Krizin etkilerinin yavaş yavaş kendisini gösterdiği 2008 yılının Ekim, Kasım ve Aralık aylarında ise haciz ve tedbir başlıklı diğer işlemler sayısı 193 bin 116’ya, 2007 aynı aylarına göre neredeyse 4 katına çıktı.
 

Tüketici kredileri ve kredi kartları tutarı 117.5 milyar TL

Merkez Bankası verilerine göre, tüketici kredileri kapsamında konut kredileri 38 milyar 753,1 milyon lira, taşıt kredileri 4 milyar 342,9 milyon lira, diğer krediler 40 milyar 336,1 milyon lira olarak hesaplandı. Tüketici kredilerinin yaklaşık 28,5 milyar lirası kamu bankaları, 36 milyar lirası özel bankalar ve 18,7 milyar lirası da yabancı bankaları içeriyor. TL cinsinden bireysel kredi kartlarının kullanım tutarı ise 21 Ağustos itibariyle 34 milyar 695,9 milyon liradan 34 milyar 38,7 milyon liraya geriledi. TL cinsinden bireysel kredi kartlarının 12 milyar 464,3 milyon lirası taksitli, 21 milyar 574,4 milyon lirası taksitsiz kredi kartından oluştu.